Prawniczy słownik francusko-polski

październik 2021Prawo gospodarcze

  1. Prawo gospodarcze
  2. Prawniczy słownik francusko-polski
FrancuskiPolskiSzczegóły  
absorption, fusion-absorptionłączenie się spółek przez przejęciepolega na przeniesieniu całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą za udziały/akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom / akcjonariuszom spółki przejmowanej
abus de droit nadużycie prawapojęcie używane najczęściej w odniesieniu do czynności prawnych o charakterze pozornym lub sprzecznych z zasadami współżycia społecznego
abus de position dominante nadużycie pozycji dominującej
Accord-cadreUmowa ramowa
acomptezaliczka
acte authentiquedokument urzędowy
acte notariéakt notarialny
acte sous seing privédokument prywatnyod 01/10/2016 : "acte sous signature privée"
action au porteurakcja na okaziciela
action d'apportakcja objęta w zamian za wkłady niepieniężne
action de numéraireakcja objęta w zamian za wkłady pieniężne
action en revendicationroszczenie windykacyjne (np. w przypadku sprzedaży z zastrzeżeniem własności)
action de préférenceakcja uprzywilejowana
action nominativeakcja imienna
action paulienneskarga pauliańska
AGE- nadzwyczajne zgromadzenie wspólników (w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością)
- nadzwyczajne walne zgromadzenie (w spółce akcyjnej)
1. w prawie polskim: pozostałe zgromadzenia o innym przedmiocie obrad niż zwyczajne zgromadzenia
2. w prawie francuskim: zgromadzenie, którego przedmiotem jest zmiana umowy spółki
3. skrót od "Assemblée Générale Extraordinaire”
agent d'assurancesagent ubezpieczeniowydziała w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń
AGM- zgromadzenie wspólników o charakterze mieszanym (w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością)
- walne zgromadzenie o charakterze mieszanym (w spółce akcyjnej)
1. w prawie polskim: nie występuje odpowiednik
2. w prawie francuskim: zgromadzenie, którego przedmiotem są zarówno sprawy należące do kompetencji zgromadzenia zwyczajnego, jak również te, dla których właściwe jest zgromadzenie nadzwyczajne
3. skrót od "Assemblée Générale Mixte”
AGO1. zwyczajne zgromadzenie wspólników (w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością)
2. zwyczajne walne zgromadzenie (w spółce akcyjnej)
1. w prawie polskim: zgromadzenie, które odbywa się w terminie 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego, które m.in. zatwierdza sprawozdanie finansowe, sprawozdanie zarządu, udziela absolutorium członkom organów spółki
2. w prawie francuskim: zgromadzenie, które odbywa się co najmniej 1 raz w roku; jego przedmiotem są wszelkie decyzje, które nie wymagają zmiany umowy spółki (zatwierdzenie sprawozdań finansowych, udzielenie absolutorium członkom władz spółki, podział zysku, powołanie biegłych rewidentów, zatwierdzenie umów, które wymagają zgody zgromadzenia itp.)
3. skrót od "Assemblée Générale Ordinaire”
amendegrzywna
amortissement comptableamortyzacja księgowa
annuitérata kredytu w ujęciu rocznym
appel en garantiepozew gwarancyjny1.  instytucja nieznana prawu polskiemu
2. pozew gwarancyjny ma na celu zabezpieczenie interesów osoby, która została wcześniej pozwana przed sądem; w takiej sytuacji domaga się ona, aby podmiot trzeci (np. jej ubezpieczyciel) gwarantował zapłatę ewentualnych kwot, na które może zostać ona skazana w toczącym się już postępowaniu sądowym
3. w praktyce tłumaczeń, pozew gwarancyjny jest często mylony z instytucjami przypozwania i dopozwania, które funkcjonują w polskim Kodeksie postępowania cywilnego
apport en industriewkład niepieniężny, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług
apport en nature wkład niepieniężnyw prawie polskim wkład niepieniężny to inaczej aport
apport en numéraire wkład pieniężny
apport partiel d'actifczęściowe wniesienie aktywów1. wniesienie przez spółkę do innej spółki (istniejącej lub nowo utworzonej) zorganizowanej części swojego przedsiębiorstwa w zamian za jej udziały
2. w skrócie: "APA”
approbation des compteszatwierdzenie sprawozdania finansowego
arbitragesądownictwo polubowne, arbitraż
arbitrearbiter, sędzia polubowny
arrêtwyrokpojęcie stosowane dla wyroków wydawanych przez sądy apelacyjne, Sąd Kasacyjny oraz Radę Stanu ("Conseil d’Etat”)
arrêtérozporządzenie
arrheszadatek
assignationpozew
associationstowarzyszenie1. zdecydowana większość stowarzyszeń we Francji działa na podstawie ustawy z dnia 1 lipca 1901 r,
2. stowarzyszenie nabywa osobowość prawną z chwilą zgłoszenia jego utworzenia we właściwej miejscowo prefekturze oraz ogłoszenia o jego powstaniu w dzienniku urzędowym (tzw. "Journal officel”)
3. przy okazji wykonywania swojej działalności statutowej o charakterze niezarobkowym, stowarzyszenie może również prowadzić działalność gospodarczą
4. stowarzyszenia stanowią we Francji istotną formę prowadzenia działalności społecznej, sportowej, czy religijnej zatrudniając przy tym ok. 8 % ogółu pracowników sektora prywatnego
assuréubezpieczony
astreinteokresowa kara pieniężna1.  instytucja nieznana prawu polskiemu
2. we Francji jest to kwota pieniężna, na którą sąd może skazać dłużnika z tytułu opóźnienia w wykonaniu zobowiązania wynikającego z orzeczenia sądu
3. najczęściej kwota kary pieniężnej jest orzekana za każdy dzień zwłoki w wykonaniu zobowiązania
au fond / sur le fondmerytorycznie, merytoryczny
au nom et pour le comptew imieniu i na rzecz
audience à huis closrozprawa przy drzwiach zamkniętychw procedurze karnej oznacza rozprawę z wyłączeniem udziału publiczności; w procedurze cywilnej odpowiednikiem tego pojęcia jest "audience en chambre du Conseil”
audit juridiqueaudyt prawny
augmentation du capital socialpodwyższenie kapitału zakładowego
autorisation uniforme de séjour et de travailJednolite zezwolenie na pobyt i pracę
avalporęczenie wekslowe
avertissementostrzeżenie1. najłagodniejsza z kar porządkowych w prawie pracy
2. jej zastosowanie przez pracodawcę nie wymaga szczególnej formy
bail commercial (contrat de)umowa najmu handlowego1. nieznany prawu polskiemu rodzaj umowy najmu zawieranej na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej
2. umowa zawierana jest na co najmniej 9 lat
3. umowa ta gwarantuje najemcy prawo do odnawiania jej na kolejne okresy tak długo, jak chce on prowadzić działalność w danej lokalizacji
4. w zamian, możliwości przedterminowego wypowiedzenia umowy przez najemcę są poważnie ograniczone oraz obwarowane restrykcyjnymi wymogami
bailleurwynajmujący
BarreauIzba Adwokackaogół adwokatów posiadających siedzibę zawodową w obrębie właściwości danego Sądu Wielkiej Instancji (Tribunal de Grande Instance) np. Barreau de Paris
base d'impositionpodstawa opodatkowania
Bâtonnier de l'OrdreDziekan Izby Adwokackiejwybierany przez ogół adwokatów danej izby adwokackiej na okres dwóch lat
billet à ordreweksel własny
blâmenagana1. kara ta może zostać nałożona na pracownika wyłącznie w formie pisemnej
2. jeżeli nagana ma zostać wpisana do akt pracownika, konieczne jest wdrożenie przez pracodawcę procedury dyscyplinarnej
BlâmeNagana
blanchiment des capitauxpranie brudnych pieniędzy
bonne foidobra wiara
bordereau de pièceswykaz dowodówlista załączników np. do pozwu
brevetpatentprawo do wyłącznego korzystania z wynalazku przez określony czas
cabinet d’avocatskancelaria adwokackaczęsto spotykamy się w tłumaczeniach z wyrażeniem "étude d’avocats”, które nie jest poprawne
cabotagekabotaż, transport kabotażowy
capacité d'empruntzdolność kredytowainaczej: solvabilité
capacité juridiquezdolność prawna
cautionporęczyciel
cautionnementporęczenieumowa przez którą poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał
CDDumowa na czas określony1. skrót od "contrat à durée déterminée”
2. pojęcie często używane w odniesieniu do umów o pracę, ale znajdujące również zastosowanie do umów innego rodzaju
CDIumowa na czas nieokreślony1. skrót od "contrat à durée indéterminée”
2. pojęcie często używane w odniesieniu do umów o pracę, ale znajdujące również zastosowanie do umów innego rodzaju
céans (tribunal de céans, juridiction de céans)tutejszy sąd, niniejszy sąd (w kontekście unijnym ew.: sąd krajowy)
cédantcedent (strona przenosząca prawo)
cession de parts sociales / d'actionszbycie udziałów / akcjiuwaga: inaczej niż w Polsce zbycie udziałów we francuskiej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie wymaga zachowania formy pisemnej z podpisami poświadczonymi notarialnie
cessionnairecesjonariusz (nabywca np. praw, wierzytelności)
CGA (Conditions Générales d'Assurance)OWU (Ogólne Warunki Ubezpieczenia)
CGV (Conditions générales de Vente)Ogólne Warunki Sprzedaży
chapitrerozdział
chèqueczek
chèque sans provisionczek bez pokrycia
citer à comparaîtrewezwać wezwać do stawiennictwa w sądzie np. świadka
clause attributive de compétenceumowa prorogacyjnaumowa, w której strony określają właściwy miejscowo dla danego stosunku prawnego sąd
clause de non-concurrenceklauzula o zakazie konkurencji
clause de réserve de propriétéklauzula zastrzeżenia własności
clause de réserve de propriétézastrzeżenie prawa własności
clauses abusivesklauzule abuzywneWe Francji została powołana Komisja ds. klauzuli abuzywnych (Commission des clauses abusives) na mocy artykułu R132-2 kodeksu konsumenckiego, która stale bada zgłaszane klauzule pod katem ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem.
CNILNarodowa Komisja Informatyki i SwobódSkrot od "Commission Nationale de l’Informatique et des Libertés"
code du travailkodeks pracytłumaczenie fragmentów francuskiego Kodeksu pracy znajduje się tutaj
comité d'entrepriserada pracownikówrodzaj organu reprezentacji pracowników w przedsiębiorstwach liczących ponad 50 pracowników
commerçantprzedsiebiorca
commissaire à la fusionbiegły do zbadania planu połączenia
commissaire aux apportsbiegły rewident do wyceny wkładu niepieniężnego
commissaire aux comptesbiegły rewident
commissionnaire de transportspedytor
communauté légale (régime de la)wspólność majątkowa
compromis de venteumowa przedwstępna sprzedaży nieruchomościinaczej: promesse synalagmatique de vente
compte courant d’associébieżący rachunek wspólnika1.  pomimo okoliczności, iż w dosłownym tłumaczeniu pojawia się pojęcie "rachunku” mamy tutaj do czynienia z formą dofinansowania spółki przez wspólników zbliżoną do pożyczki
2. oddane do dyspozycji spółki środki podlegają zwrotowi
3. nie należy identyfikować tej instytucji z dopłatami do kapitału, które nie są znane prawu francuskiemu
compte de pertes et profitsrachunek zysków i strat
compte de résultatrachunek wynikówinstytucja zbliżona do rachunku zysków i strat znanemu prawu polskiemu
comptes annuelsroczne sprawozdanie finansowe
conclusionspismo procesowe"conclusions" to wszelkie pisma procesowe składane przez strony w sprawie zawierające ich argumentację
concours bancaire courant kredyt na rachunku bieżącym
conditions générales de vente / d'achatogólne warunki sprzedaży / zakupóww skrócie: CGV / CGA
conflit d'intérêtsprzeczność interesów1. pojęcie często używane w odniesieniu do osób sprawujących funkcje urzędnicze oraz zawodów regulowanych
2. dotyczy sytuacji, w których w określonym stanie faktycznym, z uwagi na relacje zachodzące pomiędzy poszczególnymi uczestnikami, mogą powstać wątpliwości co do bezstronności oraz obiektywizmu danej osoby
conseil d'administrationrada zarządzającaorgan spółki akcyjnej typu monistycznego (w której nie występuje zarząd i rada nadzorcza) posiadający kompetencje w zakresie podejmowania strategicznych dla spółki decyzji, czuwania nad prawidłowym funkcjonowaniem spółki oraz kontroli i nadzoru
conseil de prud’hommessąd pracywe Francji, sądy pracy pierwszej instancji stanowią wyodrębnione jednostki, a nie, tak jak w Polsce, wydziały sądów rejonowych / okręgowych
conseil de surveillancerada nadzorcza
consignerzłożyć do depozytu
constat d'huissierkomorniczy protokół stanu faktycznegonajczęściej służy uzyskaniu dokumentu urzędowego potwierdzającego określony stan faktyczny, np. uszkodzenie towaru, niedozwolone używanie znaku towarowego w Internecie itp.
constitution de la sociétéutworzenie spółki
contentieuxspór, postępowanie
contradictoirekontradyktoryjność1. jedna z naczelnych zasad postępowania cywilnego
2. oznacza, iż każda ze stron winna mieć możliwość wypowiedzenia się co do twierdzeń i dowodów przedstawianych przez swoich przeciwników procesowych
3. poza wyrokami kontradyktoryjnymi, w których pozwany brał udział w postępowaniu, istnieje również kategoria wyroków uznanych za kontradyktoryjne (tzw. "jugement réputé contradictoire”), dla których pozwany nie uczestniczył w postępowaniu, ale doręczono mu osobiście pozew lub od których przysługuje apelacja
contrat d'adhésion umowa adhezyjna
contrat d'affacturage umowa faktoringuumowa wykupu przez podmiot świadczący usługę faktoringu nieprzeterminowanych wierzytelności przedsiębiorstw należnych im od kontrahentów
contrat de bailumowa najmu
contrat de gré à gréumowa swobodnie negocjowana
contrat de prêtumowa pożyczki
contraventionwykroczenienaruszenie prawa, zagrożone grzywną do 3.000 euro (niezagrożone karą pozbawienia wolności)
contribuablepodatnik
convention collectiveukład zbiorowy pracy1. we Francji układy zbiorowe pracy są powszechnie stosowane w praktycznie wszystkich dziedzinach działalności gospodarczej
2. najważniejszym rozróżnieniem dotyczącym typów układów zbiorowych jest to, czy stosują się one dla całej branży (tzw. "convention collective étendue”), czy też tylko dla ich sygnatariuszy (tzw. "convention collective non étendue”)
convocationzwołanie / zaproszenieczęsto używane w prawie spółek w kontekście zwoływania zgromadzeń wspólników
convocation1. wezwanie (na rozprawę)
2. zwołanie (np. zgromadzenia)
copropriété divisewspółwłasność w częściach ułamkowychtyp współwłasności, w której udziały każdego ze współwłaścicieli zostały wyodrębnione
CourtierMakler
courtier d'assurancesbroker ubezpieczeniowy
crédit-bailleasing
crédit-bailleurfinansujący (potocznie: leasingodawca)
crédit-preneurkorzystający (potocznie: leasingobiorca)
crimezbrodnianajcięższe przestępstwa, zagrożone karą od 15 lat do dożywotniego pozbawienia wolności, rozpoznawane przez sąd Cour d'assises"
date butoirnieprzekraczalny termin
date certainedata pewna
débouter (être débouté de son action)oddalić (czyjeś powództwo zostało oddalone)oddalenie dotyczy meritum sporu, zasadności roszczenia, zob. rejeter comme irrecevable
décision sur le fonddecyzja merytoryczna / co do istoty sprawy
déclaration d'appelzapowiedź apelacjiwe Francji apelację składa się dwuetapowo, najpierw "déclaration d'appel" będącą formularzem, w którym strona deklaruje, że złoży pismo procesowe z zarzutami apelacji, na złożenie zapowiedzi apelacji, w zależności od rodzaju postępowania, strona ma zazwyczaj pomiędzy 10 dni a miesiącem, a następnie w terminie kolejnych 3 miesięcy składane jest pismo procesowe z zarzutami, żądaniami oraz uzasadnieniem apelacji
déclaration de créancezgłoszenie wierzytelności
déclaration de volontéoświadczenie woli
Déclaration de volontéOświadczenie woli
décretrozporządzenieakt prawny wydawany przez władzę wykonawczą o powszechnej lub indywidualnej mocy obowiązywania
défendeurpozwany
délai de paiementtermin płatności
délitwystępekprzestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do 10 lat, rozpoznawane przez sąd "Tribunal correctionnel"
demande reconventionnelleroszczenie wzajemne/powództwo wzajemne
demandeurpowód
dénomination socialefirma spółkiokreślenie to często jest nieprawidłowo uważane za synonim "raison sociale” (które to pojęcie stosuje się wyłącznie do nazw spółek zawierających nazwisko jednego lub większej liczby wspólników, np. spółek cywilnych)
dépens (de l'instance)koszty postępowaniaobjemują np. koszty stawiennictwa świadków, honoraria biegłych
désistement d'actionzrzeczenie się roszczenia1. w przypadku zrzeczenia się roszczeń, nie jest możliwe późniejsze wytoczenie powództwa w danej sprawie
2. zrzeczenie się roszczenia połączone z cofnięciem pozwu spotykane jest często w zawieranych ugodach
désistement d'instancecofnięcie pozwu1. w przypadku cofnięcia pozwu możliwe jest ponowne wniesienie pozwu w tej samej sprawie
2. należy zachować ostrożność w tłumaczeniach dotyczących wyłącznie cofnięcia pozwu i nie stosować określenia "désistement d'action”
destinataireodbiorca
détachementoddelegowaniewykonywanie przez określony czas pracy na terytorium Francji przez pracowników zatrudnionych normalnie u pracowników niemających siedziby i niewykonujących działalności gospodarczej we Francji
directeur généraldyrektor generalny1. organ spółki akcyjnej typu monistycznego (w której nie występuje zarząd i rada nadzorcza) posiadający kompetencje w zakresie reprezentowania spółki wobec osób trzecich oraz działania w imieniu spółki w każdej sytuacji
2. funkcja dyrektora zarządzającego może zostać połączona prezesowi rady zarządzającej ("P-DG”)
directoirezarząd
disjonction d'instancerozłączenie spraw połączonych do wspólnego rozpoznania
dissolutionrozwiązanieczęsto stosowane w kontekście rozwiązania spółki w wyniku podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników
dolpodstępjedna z wad oświadczenia woli
dommages-intérêtsodszkodowanie pieniezne
donneur d’ordre zleceniodawca
donneur d'aval/avalisteporęczyciel wekslowy
droit applicableprawo właściwe
droits moraux d'auteurautorskie prawa osobiste
droits patrimoniaux d'auteurautorskie prawa majątkowe
EIRLprzedsiębiorca indywidualny o ograniczonej odpowiedzialności1. jedna z form wykonywania we Francji działalności gospodarczej przez osoby fizycznej
2. nie należy mylić jej z jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialności, tzw. EURL
endossementindossposób przeniesienia własności zbywalnego papieru wartościowego (np. weksla, czeku)
enrichissement injustifiébezpodstawne wzbogacenie
entretien préalablespotkanie wstępne1. spotkanie odbywające się pomiędzy pracodawcą i pracownikiem stanowiące obligatoryjny etap każdej procedury dyscyplinarnej wobec pracownika
2. spotkanie takie jest również wymagane w przypadku rozważania przez pracodawcę zwolnienia pracownika
erreurbłądjedna z wad oświadczenia woli
état des lieuxprotokół zdawczo-odbiorczydokument spisywany przy rozpoczęciu umowy najmu i objęciu lokalu przez najemcę ("état de lieu d’entrée”) oraz przy zakończeniu umowy oraz zwrocie lokalu wynajmującemu ("état de lieu de sortie”) opisujący szczegółowo stan lokalu oraz jego wyposażenie
étude d’huissier de justicekancelaria komornicza
étude de notairekancelaria notarialna
exclusion d'associéwyłączenie wspólnika
exécution provisoire du jugementrygor natychmiastowej wykonalności wyroku
exercice socialrok obrotowy
exigiblewymagalny
expéditeurnadawca
expropriationwywłaszczenie
faillite personelle upadłość osobistasankcja stosowana w stosunku do przedsiębiorców w trakcie postepowania upadłościowego której skutkiem jest zakaz kierowania, zarządzania lub sprawowania kontroli, bezpośrednio lub pośrednio przy okazji wykonywania działalności gospodarczej; maksymalny czas trwania to 15 lat
faute dolosive, faute intentionnellewina umyślna
faute inexcusablewina niewybaczalna
faute lourdewina ciężka
filialespółka zależnaw języku potocznym określana również mianem "société fille" (spółka córka)
flux de trésorerieprzepływy pieniężne
fondateur (d'une société)założyciel (spółki)
fondé de pouvoirprokurentpełnomocnik ustanowiony przed przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, umocowany do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa
fonds de commerceprzedsiębiorstwozorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej
fonds de roulementkapitał obrotowy
force exécutoirewykonalnośćnajczęściej używane w kontekście wyroków sądowych
force majeuresiła wyższa
forfait (honoraires au forfait)ryczałt (wynagrodzenie ryczałtowe)
franchisefranczyzasprzedaż towarów lub usług oparta na systemie współpracy pomiędzy odrębnymi podmiotami - franczyzodawcą (udzialającym know-how w zamian za wynagrodzenie) i franczyzobiorcą (prowadzącym działalność gospodarczą na własny rachunek)
franchiséfranczyzobiorca
franchise (d'assurance)franszyza, udział własnyustalona w umowie ubezpieczenia wartość szkody, która będzie pokryta przez ubezpieczającego
franchiseurfranczyzodawca
fusionpołączeniemówiąc o łączeniu spółek
gagezastaw na rzeczach ruchomych
gage sans dépossesionzastaw rejestrowy
garde à vuetymczasowe aresztowanie
gestion d'affairesprowadzenie cudzych spraw bez zlecenia
GIEugrupowanie interesów gospodarczych1. skrót od: "Groupement d'Intérêt Economique"
2. posiada osobowość prawną, podlega rejestracji w RCS, jest formą współpracy spółek, wykonuje działalność odpowiadającą działalności gospodarczej jej członków, odpowiadają oni w sposób nieograniczony i solidarny za długi GIE
greffe (du tribunal)kancelaria sądu
heures supplémentaires nadgodzinynie należy identyfikować tego pojęcia z określeniem "heures complémentaires”, które oznacza godziny pracy wykonywane przez pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu ponad obowiązujący ich czas pracy
honoraires au temps passéwynagrodzenie godzinowehonoraria należne np. adwokatom, komornikom etc. obliczane na podstawie realnego czasu pracy, który poświęcony był danemu zagadnieniu bądź konkretnej sprawie
honoraires de résultatwynagrodzenie rezultatu, wynagrodzenie zależne od rezultatuhonoraria należne np. adwokatom, komornikom etc. obliczane na podstawie osiągniętego rezultatu, np. wysokości zasadzonego odszkodowania, stopnia zaspokojenia dochodzonych roszczeń
immatriculationzarejestrowanie / wpisanie do rejestruczęsto używane w odniesieniu do spółek wpisanych do Rejestru handlowego i spółek - RCS (odpowiednik KRS)
impôt sur le revenu des personnes physiquespodatek dochodowy od osób fizycznych / podatek PITpowszechnie używany skrót: "IRPP"
impôt sur les sociétéspodatek dochodowy od osób prawnych / podatek CITpowszechnie używany skrót: "IS"
imprescriptiblenieprzedawnialny
inaliénableniezbywalnynp. droit inaliénable prawo niezbywalne
indivisionwspółwłasność łącznatyp współwłasności, w której udziały każdego ze współwłaścicieli nie zostały określone
inexécution du contratniewykonanie umowy
injonction de payernakaz zapłaty
injonction de payer européenneeuropejski nakaz zapłatyprocedura ustanowiona przepisami Rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty
innommé (contrat innommé)nienazwany (umowa nienazwana)
intérêt juridiqueinteres prawny
intérêts au taux légal / intérêts légauxodsetki ustawowe
intérêts de retardodsetki za zwłokęsynonim: intérêts moratoires
intérêts moratoiresodsetki za zwłokęsynonim: intérêts de retard
jonction d'instance połączenie spraw do wspólnego rozpoznania
journal officiel, bulletin officieldziennik urzędowyoficjalne wydawnictwa, w których publikowane są akty prawne, w tym ustawy, rozporządzenia, odpowiedniki polskiego dziennika ustaw ("journal officiel") oraz dziennika urzędowego ("bulletin officiel")
juge de l'exécutionsędzia do spraw egzekucyjnych1. sędzia ten orzeka w sprawie sporów powstałych w związku z postępowaniem egzekucyjnym lub zabezpieczającym
2. sędzia ten dysponuje zwłaszcza uprawnieniem do unieważnienia czynności dokonywanych przez komorników
3. w skrócie "JEX”
juge d'instructionsędzia śledczyw odróżnieniu od prawa polskiego postępowania przygotowawcze nie są prowadzone we Francji przez prokuratora tylko przez sędziego śledczego; jeżeli prowadzone postępowanie daje podstawy do postawienia danej osoby w stan oskarżenia, to sędzia śledczy, a nie prokurator wnosi do sądu odpowiednik polskiego aktu oskarżenia wydając odpowiednie postanowienie (tzw. "ordonnance de renvoi”)
juge-commissairesędzia-komisarzsędzia Sądu Handlowego (Trtibunal de Commerce) zajmujący się sprawami upadłościowymi
jugementwyrokpojęcie używane wyłącznie dla wyroków wydawanych przez sąd pierwszej instancji
jurisprudenceorzecznictwo
lettre de changeweksel trasowany
lettre de voiturelist przewozowypraktyka przewozów międzynarodowych posługuje się często skrótem "CMR”
libération de parts sociales / d'actionswniesienie wkładów na pokrycie udziałów / akcji
licenciement pour fauterozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika
licenciement pour motif économiquerozwiązanie umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych
licenciement pour motif personnelrozwiązanie umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracownika
Lien de causalitézwiązek przyczynowo-skutkowy
liquidateur judiciaire likwidator sądowy, syndykjest wyznaczany w ramach postępowania upadłościowego przez Sąd Handlowy (Tribunal de Commerce)
liquidation (d'une société)likwidacja (spółki)1. proces następujący po "dissolution" (rozwiązaniu) spółki (najczęściej w formie uchwały zgromadzenia wspólników), mający na celu spłatę wierzycieli spółki, ściągnięcie wierzytelności spółki oraz podział majątku spółki pomiędzy wspólników
2. po zakończeniu procesu likwidacji spółka jest wykreślana z Rejestru handlowego i spółek
liquidation judiciairepostępowanie upadłościowew prawie polskim, do dnia 1 stycznia 2016 r. pojęcie to odpowiadało tzw. "upadłości likwidacyjnej”
litispendencezawisłość sprawy
location-gérancedzierżawa przedsiębiorstwa
loi applicableprawo właściwe1. pojęcie z zakresu prawa prywatnego międzynarodowego
2. w braku dokonania wyboru przez strony czynności prawnej, prawo właściwe ustalane jest w oparciu o tzw. normy kolizyjne
loyerczynsz
mainlevée de la saisiecofnięcie zajęcia
mandantmocodawca
mandat1. pełnomocnictwo
2. zlecenie
3. nakaz
mandat d'arrêtlist gończy, nakaz aresztowania
mandat d'arrêt européeneuropejski nakaz aresztowania
mandatairepełnomocnik
marchés publicszamówienia publiczne
marqueznak towarowy
menacegroźba
mensualitérata kredytu w ujęciu miesięcznym
mise à pied conservatoiretymczasowe zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy1. pozostający w dyspozycji pracodawcy środek prawny pozwalający na odsunięcie od obowiązków służbowych pracownika, co do którego toczy się postępowanie dyscyplinarne
2. jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania pracownik zostanie zwolniony dyscyplinarnie, za okres zwolnienia od obowiązku świadczenia pracy nie przysługuje mu wynagrodzenie
3. ten środek nie stanowi kary porządkowej
mise à pied disciplinairedyscyplinarne zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy1. jest to jedna z kar porządkowych, które może stosować pracodawca wobec pracowników
2. za okres zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie
mise en délibéré odroczenie ogłoszenia wyrokuwe Francji, przeciwnie niż w Polsce wyrok nie jest wydawany zaraz po zamknięciu rozprawy, ale dopiero po jakimś czasie, na kolejnym posiedzeniu, w praktyce więc zawsze ma miejsce "mise en délibéré" co oznacza, że sąd będzie obradował nad rozstrzygnięciem; najlepszym przełożeniem tego na j.polski, choć nie dosłownym będzie "odroczenie ogłoszenia wyroku"
mise en demeure de payerwezwanie do zapłaty
motivationuzasadnienie (wyroku)
nantissementzastaw na prawach
nomenclature d'activités françaises (NAF)francuska klasyfikacja działalnościodpowiednik PKD - polskiej klasyfikacji działalności
notificationdoręczenie1. zwyczajna forma doręczenia dokumentu, dokonywana najczęściej za pośrednictwem listu
2. należy podkreślić, iż w języku prawniczym "notification” nie stanowi synonimu dla "signification”
nul et non avenunieważnyto często używane wyrażenie służy podkreśleniu, że np. dana czynność prawna jest bezwględnie nieważna, jakby nigdy nie istniała
nulliténieważność
objet socialprzedmiot działalności spółkifrancuskie umowy spółki precyzują przedmiot działalności w sposób opisowy - nie ma konieczności ani praktyki odwoływania się do kodów NAF (odpowiednik PKD)
œuvredzieło
oppositionsprzeciw1. środek odwoławczy przysługujący od decyzji sądu zapadających pod nieobecność pozwanego (np. od nakazu zapłaty czy też wyroku zaocznego)
2. w żadnym przypadku to określenie nie stanowi synonimu dla apelacji - "appel”
ordonnancepostanowienieorzeczenie sądu wydawane w składzie jednoosobowym w sytuacjach, kiedy nie jest konieczne wydanie wyroku
ordonnancezarządzenieakt prawny rangi podustawowej
ordonnance pénale délictuelle/contraventionnellenakaz karny za wystepek/wykroczenie
pacte d'associés (pacte d'actionnaires)porozumienie wspólników (akcjonariuszy)dodatkowa umowa zawarta przez wspólników (akcjonariuszy) spółki określająca zasady ich współpracy i funkcjonowania spółki, zazwyczaj ma charakter poufny
par défaut (jugement)wyrok zaoczny
parquet du procureur siedziba prokuratury
part socialeudziałw spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
partie civile powód cywilny (przed sądem karnym)instytucja ta pozwala ofierze przestępstwa dochodzić naprawienia poniesionej szkody w ramach postępowania karnego
payable à vuepłatny za okazaniemmówiąc o wekslu
payé à terme échupłatne z dołu
peine d’emprisonnement avec sursiskara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania
pénalités de retardodsetki za opóźnienie
péremption d'instanceumorzenie postępowania z powodu bezczynności powodao takie umorzenie postępowania można wnosić, w sytuacji kiedy w sprawie nie były podejmowane żadne czynności procesowe w okresie 2 lat
période d’essaiokres próbnywe francuskim prawie pracy okres próbny ustalany jest w umowie o pracę; nie spotyka się odrębnych umów na okres próbny
personnalité morale, personnalité juridiqueosobowość prawna
personne moraleosoba prawna
PME (Petite et moyenne entreprise)małe lub średnie przedsiębiorstwo1. używane do określenia przedsiębiorstwa, które zatrudnia poniżej 250 pracowników i którego roczny obrót nie przekracza 50.000.000 euro lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43.000.000 euro
2. termin ten obejmuje średnie, małe i mikroprzedsiębiorstwa
police d'assuranceumowa ubezpieczeniaznaczenie tego pojęcia w prawie francuskim jest szersze niż określenia "polisa ubezpieczeniowa” w prawie polskim; to ostatnie pojęcie odnosi się bowiem do dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia
porteurokaziciel
pourparlersnegocjacjenegocjacje poprzedzające zawarcie umowy
pourvoi (lub pourvoi en cassation) skarga kasacyjnaśrodek odwoławczy przysługujący od decyzji zapadłych w drugiej instancji przysługujący do Sądu Kasacyjnego ("Cour de Cassation”), który może zostać wniesiony wyłącznie przez szczególną kategorię adwokatów, tzw. "Avocats aux Conseils”
pourvoir (se) / former un pourvoiwnieść skargę kasacyjną
pouvoir adjudicateurzamawiającypojęcie z dziedziny zamówień publicznych
pPermis de travailzezwolenie na pracę
pratiques restrictives de concurrencepraktyki ograniczające konkurencję
préavisokres wypowiedzeniapojęcie to odgrywa istotną rolę we francuskim prawie umów; jeżeli długość okresu wypowiedzenia nie jest uregulowana w przepisach prawa istotne jest, by okres wypowiedzenia był należyty ("raisonnable”) i uwzględniał okres trwania wypowiadanego stosunku prawnego
préemption, droit de préemptionprawo pierwokupuprzyznane na mocy ustawy lub umownie
préjudiceszkoda
preneur / locatairenajemca
prescriptionprzedawnienie1. zasadnicze terminy przedawnienia w prawie cywilnym we Francji wynoszą: 5 lat dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą i wynikających z przepisów prawa pracy, 1 rok dla roszczeń w prawie przewozowym, 10 lat dla roszczeń z tytułu szkody na osobie
2. we francuskim prawie karnym rozróżnić należy przedawnienie ścigania (10 lat dla zbrodni, co do zasady 3 lata dla występków, 1 rok dla wykroczeń) oraz przedawnienie wykonania kary (20 lat w przypadku kar orzeczonych za zbrodnię, 5 lat dla kar orzeczonych za występek oraz 3 lata dla kar orzeczonych za wykroczenie)
prescription acquisitivezasiedzenieinaczej: usucapion
présentniniejszy
président-directeur généralprezes-dyrektor generalny1. pojęcie używane dla spółki akcyjnej dla określenia osoby sprawującej jednocześnie dwie funkcje: prezesa rady zarządzającej oraz dyrektora generalnego
2. w praktyce używa się często skrótu "P-DG” (który w języku potocznym występuje powszechnie jako określenie dla osób zarządzających spółkami również innego typu niż spółka akcyjna)
présomptiondomniemanie
prestatairezleceniobiorca
primepremia1. pojęcie najczęściej pojawiające się w prawie pracy, w którym występują różne rodzaje premii (np. "prime de rendement” - premia za wydajność, "prime d'ancienneté” - premia za staż pracy, "prime d'assiduité” - premia za obecność w pracy oraz przestrzeganie czasu pracy)
2. innym popularnym znaczeniem jest "prime d’assurance”, czyli składka ubezpieczeniowa
prime d'assuranceskładka ubezpieczeniowa
prix de revient / coût de revientkoszt wyrobów sprzedanychkoszty pośrednie i bezpośrednie związane z wytworzeniem wyrobów sprzedanych
procédure de sauvegardepostępowanie ochronnew prawie polskim, od dnia 1 stycznia 2016 r. pojęcie to odpowiada najbliżej tzw. "przyspieszonemu postępowaniu układowemu” oraz "postępowaniu układowemu”, przy czym postępowanie ochronne może zostać otwarte wyłącznie wobec dłużnika, wobec którego nie zaistniał jeszcze stan niewypłacalności
procès-verbalprotokółpojęcie stosowane najczęściej dla protokołów ze zgromadzeń wspólników (walnych zgromadzeń), protokołów z czynności wykonywanych przez komorników (doręczenia pozwów i orzeczeń, protokołu stanu faktycznego itp.), protokołów inspekcji pracy w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów Kodeksu pracy, mandatów nakładanych z tytułu wykroczeń przeciwko przepisom Kodeksu drogowego
produits défectueuxprodukty wadliwe
profession libérale réglementéewolny zawód1. zawód wykonywany na podstawie szczególnych kwalifikacji, na własną odpowiedzialność i w sposób zawodowo niezależny w ramach przynależności do określonej organizacji zawodowej (np. lekarz, farmaceuta, architekt, adwokat, notariusz, komornik)
2. wolny zawód może być również wykonywany w ramach spółki prawa handlowego, tzw. SEL
projet de fusionplan połączenia
publicité foncièrerejestr nieruchomości1. jest to system ujawniania informacji o stanie właścicielskim nieruchomości, alternatywny dla ksiąg wieczystych
2. we Francji metropolitalnej księgi wieczyste istnieją jedynie w 3 departamentach Alzacji-Mozeli
quittance de loyerdowód zapłaty czynszu
quitusudzielenie absolutoriumw spółce: decyzja zgromadzenia wspólników (dla sp. z o.o.) lub walnego zgromadzenia (dla S.A.) wyrażająca pozytywną ocenę działalności zarządu w określonym okresie
radiationwykreślenie np. radiation du registre - wykreślenie z rejestru
rapport de gestionsprawozdanie z działalności spółki1. dokument przedstawiany zgromadzeniu wspólników / walnemu zgromadzeniu razem z rocznym sprawozdaniem finansowym
2. w zależności od rodzaju spółki jest sporządzany przez zarząd (spółka akcyjna typu dualistycznego), radę zarządzającą (spółka akcyjna typu monistycznego), prezesa (spółka akcyjna uproszczona) lub zarządcę (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością)
RCS (registre du commerce et de sociétés)rejestr handlowy/rejestr spółekodpowiednik polskiego Krajowego Rejestru Sądowego
reconnaissance de jugementsuznawanie orzeczeń
recours en révisionskarga o wznowienie postępowaniama na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia, musi opierać się na jednej z przewidzianych prawem enumeratywnych przyczyn (np. jeśli wyrok był oparty na dowodach uznanych za podrobione po wyroku)
recouvrement de créances windykacja należności
rectification d’erreur matériellesprostowanie omyłki pisarskiej
redressement judiciairepostępowanie naprawczew prawie polskim, od dnia 1 stycznia 2016 r. pojęcie to odpowiada najbliżej tzw. "postępowaniu sanacyjnemu”, przy czym postępowanie naprawcze może zostać otwarte wyłącznie wobec dłużnika, wobec którego zaistniał już stan niewypłacalności
réduction du capital socialobniżenie kapitału zakładowego
référé (procédure de)postępowanie w sprawie środków tymczasowych1.  postępowanie to jest zbliżone w pewnym stopniu do polskiego postępowania zabezpieczającego
2. w tym postępowaniu możliwe jest bardzo szybkie (w skrajnych przypadkach nawet z dnia na dzień) uzyskanie postanowienia sądu
3. pomimo pilności spraw rozpatrywanych w tym postępowaniu ma ono charakter kontradyktoryjny
4. postanowienie sądu jest wykonalne na mocy rygoru natychmiastowej wykonalności, nie ma ono natomiast powagi rzeczy osądzonej
5. postępowanie to jest wykorzystywane np. w sprawach naruszenia dóbr osobistych (zablokowanie publikacji prasowej), wyznaczenia biegłego sądowego, uzyskania zaliczki na poczet przyszłego odszkodowania itp.
régime matrimonialmajątkowy ustrój małżeński
registre des actionsksięga akcyjna
registre des parts socialesksięga udziałów
règlementrozporządzenie1. tekst prawny europejski
2. w prawie francuskim: zbiorcze pojęcie dla aktów prawnych rangi podustawowej wydawanych przez władze wykonawcze
rejeter (p.ex.un recours) comme irrecevableodrzucićnp. pozew, apelację
relevé de condamnation pénale wyciag z wyroku skazujacego
renvoi de l'audienceodroczenie terminu rozprawy
RéprimandeWypomnienie
réserves (formuler, faire, émettre des)(zgłaszać) zastrzeżeniaużywane w kontekście np. zastrzeżeń do jakości dostarczonego towaru, do stanu pomieszczenia stanowiącego przedmiot najmu itp.
résiliation du contratwypowiedzenie umowyskutki następują "na przyszłość", dotyczy zobowiązań o charakterze ciągłym, np. wynikających z umowy najmu
résolution du contratodstąpienie od umowyskutki następują również w odniesieniu do przeszłości - umowa jest uważana za nigdy niezawartą
responsabilité extracontractuelleodpowiedzialność pozaumowna
revirement de jurisprudencezmiana linii orzeczniczejpojęcie stosowane zwłaszcza w kontekście Sądu Kasacyjnego
révision du loyerwaloryzacja czynszu
révocation odwołanieużywane często w kontekście odwołania darowizny, odwołania członka zarządu itp.
rôlewokandalista spraw, jakie danego dnia zostały zaplanowane do rozpoznania przez dany skład sądu, zwyczajowo wywieszana na drzwiach sali rozpraw
SAspółka akcyjnaskrót od "Société Anonyme”
saisiezajęcieczynność zajęcia dokonywana przez komornika w postępowaniu egzekucyjnym
SARLspółka z ograniczoną odpowiedzialnościąskrót od "Société à Responsabilité Limitée”
SASuproszczona spółka akcyjnaskrót od "Société par Actions Simplifiée”
SASUjednoosobowa uproszczona spółka akcyjnaskrót od "Société par Actions Simplifiée Unipersonnelle"
scissionpodziałmówiąc o podziale spółek
SELspółka wykonująca wolny zawód1. typ spółki kapitałowej, w której osoby wykonujące wolny zawód mogą wykonywać działalność
2. skrót od "Société d'Exercice Libéral"
SEPspółka cicha1. skrót od "Société en Participation"
2. nie posiada osobowości prawnej, nie podlega rejestracji w RCS, a tożsamość jej wspólników nie jest ujawniana na zewnątrz
servitudesłużebnośść
siège socialsiedzibauwaga: o ile w Polsce siedzibą spółki jest miejscowość, we Francji pod tym pojęciem rozumie się konkretny adres
significationdoręczenieszczególna forma doręczenia dokumentu (najczęściej pozwu lub wyroku) dokonywana wyłącznie przez komornika sądowego
sinistrezdarzenie, wypadek ubezpieczeniowy1. podkreślenia wymaga, iż pojęcie "sinistre” odpowiada szkodzie wyłącznie w kontekście prawa ubezpieczeniowego
2. w prawie cywilnym szkodę określa się mianem "préjudice”
SIRENidentyfikator jednostki macierzystejodpowiada polskiemu numerowi REGON dla jednostek macierzystych (9 cyfr)
SIRETidentyfikator jednostki lokalnej1. odpowiada polskiemu numerowi REGON dla jednostek lokalnych (14 cyfr)
2. 9 pierwszych cyfr numeru SIRET odpowiada numerowi SIREN (identyfikatorowi jednostki macierzystej)
société absorbantespółka przejmująca
société absorbéespółka przejmowana
société civilespółka cywilna1. w prawie polskim spółka cywilna jest jedynie umową pomiędzy wspólnikami i nie posiada odrębnej osobowości prawnej
2. we Francji spółka cywilna nabywa osobowość prawną z chwilą wpisu do Rejestru handlowego i spółek
3. we Francji spółka cywilna może wykonywać wyłącznie działalność o charakterze cywilnym, a nie handlowym, czyli dla przykładu wolne zawody, działalność rolnicza, działalność w zakresie nieruchomości itp.
société cotéespółka publiczna
société cotée spółka notowana na giełdzie
société de capitauxspółka kapitałowa
société de personnesspółka osobowa
société en commandite par actionsspółka komandytowo-akcyjnaw skrócie: "SCA"
société en commandite simplespółka komandytowaw skrócie: "SCS"
société en formation spółka w organizacjize spółką w organizacji mamy do czynienia od chwili podpisania przez wspólników umowy spółki do chwili wpisania jej do Rejestru handlowego i spółek
société en nom collectifspółka jawnaw skrócie: "SNC"
société mèrespółka dominującapojęcie to używane jest również w szerszym kontekście, np. w odniesieniu do spółki, która utworzyła oddział (nieposiadający odrębnej osobowości prawnej)
société unipersonnelle spółka jednoosobowaposiada jednego wspólnika
solvabilitézdolność kredytowainaczej: capacité d'emprunt
soultespłata, dopłatapojęcie często używane w kontekście umowy zamiany lub w kontekście podziału majątku stanowiącego przedmiot współwłasności łącznej
souscripteurwystawca weksla własnego
souscripteurubezpieczający
souscription de parts sociales / d'actionsobjęcie udziałów / akcji
sous-locationpodnajem
sous-traitantpodwykonawca
statuer sur le fondorzekać co do istoty sprawy
statutsumowa spółkipojęcie to stosuje się również dla spółek jednoosobowych, dla których w prawie polskim funkcjonuje określenie "aktu założycielskiego”
succursaleoddział
sûretézabezpieczenie1. pojęcie ogólne obejmujące swoim znaczeniem różnego typu zabezpieczenia wykonania zobowiązania
2. zabezpieczenia dzielą się zasadniczo na zabezpieczenia osobowe "sûretés personnelles” oraz zabezpieczenia rzeczowe "sûretés réelles”
synallagmatique (contrat)umowa wzajemna
syndicatzwiązek zawodowy
tacitedorozumiany, milczący
tirétrasatosoba wskazana do zapłaty weksla
tirer à l'ordrewystawiać na zleceniemówiąc o wekslu, o czeku
tirer une lettre de changewystawić weksel trasowany
tireurwystawca weksla trasowanego
titre exécutoiretytuł egzekucyjnyw praktyce najczęściej tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu prawomocne lub takie, któremu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności
titre exécutoire revetu d'une formule exécutoiretytuł wykonawczytytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności
TPEmikroprzedsiębiorstwo1.skrót od "Très petite entreprise" "bardzo małe przedsiębiorstwo", obecnie znacznie częściej określane jako "micro-entreprise" czyli "mikro przedsiębiorstwo"
2. używane do określenie przedsiębiorstwa, w którym zatrudnionych jest poniżej 10 pracowników oraz którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekraczają 2.000.000 euro
transactionugoda
transformationprzekształcenieużywane w kontekście zmiany formy prawnej spółki
transitoire (dispositions transitoires)przepisy przejściowe
transporteurprzewoźnikKodeks handlowy posługuje się również, jako synonimem pojęciem "voiturier”
travail dissimulépraca nielegalna
travail temporairepraca tymczasowa
tribunal arbitralsąd arbitrażowy
taxe proportionnelle (à la valeur du litige)opłata stosunkowa (do wartośći sporu)
TVA (taxe sur la valeur ajoutée)podatek VAT
unanimitéjednomyślność
usufruitużytkowanie
usufruitierużytkownik
valeur vénalewartość rynkowajako synonim tego pojęcia często stosowane jest określenie "valeur de marché”
vente aux enchèressprzedaż licytacyjnapojęcie to odnosi się zarówno do sprzedaży egzekucyjnej (na podstawie uzyskanego przez wierzyciela tytułu wykonawczego), jak również dobrowolnej sprzedaży rzeczy ruchomych za pośrednictwem wyspecjalizowanych domów aukcyjnych
vente de gré à grésprzedaż z wolnej ręki
vice du consentementwada oświadczenia woli
violencegroźba, przymusjedna z wad oświadczenia woli
virement bancaireprzelew bankowy
voie de recoursśrodek odwoławczy

Zobacz także:

Prawo francuskie

Specjalizacje kancelarii

Zostaw opinię: